Minoksydyl

Spis treści:

1. Wprowadzenie
2. Efektywność minoksydylu
3. Minoksydyl – efekty uboczne
     3.1 Czy minoksydyl może przyspieszyć łysienie androgenowe?
     3.2 Inne efekty uboczne
4. Minoksydyl 2%, 5%, 15% – jakie stężenie wybrać?
5. Dawkowanie minoksydylu
     5.1 Minoksydyl raz czy dwa razy dziennie?
     5.2 Zwiększanie absorpcji i efektywności minoksydylu: Tretynoina (Retina-A, Retinol) i mezoterapia igłowa włosów
6. Czy minoksydyl stosowany jako samodzielna terapia jest efektywny?
7. Cena minoksydylu
8. Podsumowanie

1. Wprowadzenie

Krótko o minoksydylu (cyt za wikipedią):

…organiczny związek chemiczny, pochodna dihydralazyny będąca lekiem o działaniu hipotensyjnym oraz stymulującym mieszki włosowe.

Działanie minoksydylu polega na wydłużeniu cyklu wzrostu włosa (anagenu) oraz (w ograniczonym stopniu) zwiększaniu grubości i długości włosów już zminiaturyzowanych. Właściwości stymulujące odkryto przypadkiem a dokładny mechanizm, który stoi za działaniem minoksydylu nie jest do dziś poznany. Teorie próbujące wyjaśnić pozytywne działanie minoksydylu na mieszki włosowe mówią o zwiększonym przepływie krwi w skórze głowy, aktywacji kanałów potasowych czy zwiększeniu produkcji korzystnych dla włosów prostaglandyn.

Aby minoksydyl w ogóle zadziałał, w mieszkach włosowych musi być aktywny enzym sulfotransferazy. Zamienia on minoksydyl do aktywnego metabolitu zwanego sulfatem minoksydylu. Istnieje hipoteza, wedle której stopień aktywności enzymu może prognozować „podatność” pacjenta na lek. Jest to jedno z wyjaśnień, dlaczego w porównaniu do finasterydu stosunkowo mniejsza liczba pacjentów odnotowuje jakiekolwiek efekty działanie minoksydylu.

Lek działa w charakterystycznym schemacie: w pierwszych tygodniach terapii mamy do czynienia ze wzmożonym wypadaniem włosów. Dzieje się tak z jednego powodu. W chwili rozpoczęcia leczenia minoksydyl stymuluje włosy będące w fazie telogenu (odpoczynku) do ponownego przejścia w fazę anagenu (wzrostu). Stare włosy wypadają robiąc miejsce na odrost nowych. Taka pełna „zmiana warty” zazwyczaj trwa kilka miesięcy, więc najlepsze rezultaty w odroście i zagęszczeniu będą widoczne dopiero po około pół roku do roku – tyle należy czekać aby ocenić skuteczność terapii. Minoksydyl jest skuteczny dopóki jest stosowany. Zaprzestanie terapii sprawia, ze w ciągu kilku miesięcy osoba wraca do punktu wyjścia. Lek dostępny jest jako roztwór do zastosowania na skórę o dwóch stężeniach: 2% (bez recepty, skierowany do kobiet i mężczyzn) i 5% (dostępny wyłącznie na receptę i skierowany głównie dla mężczyzn).

2. Efektywność minoksydylu

W oparciu o szereg badań klinicznych możemy stwierdzić, że minoksydyl jest skuteczny w odroście włosów i spowolnieniu łysienia androgenowego u około 50% stosujących go osób.

Poniżej znajdziesz wykres z badania Very Price porównujący różnice w skumulowanej wadze włosów uzyskanych dzięki działaniu minoksydylu o stężeniu 2% i 5% w porównaniu do placebo i grupy nie przyjmującej żadnego leku.

Minoksydyl efekty przyrost włosów

Źródło: www.vipadenievolos.ru

Zgodnie ze słowami badaczki, „…w przeciągu dwóch lat badania terapia spowodowała wzrost włosów równoważący efekty łysienia. Odrost wynosił z grubsza 25% w grupie minoksydylu 2% i 35% w grupie minoksydylu 5%. Uzyskany efekt odrostu oznacza długoterminowe opóźnienie procesu łysienia…”. Pionowa kreska w 96 tygodniu pokazuje zakończenie przyjmowania minoksydylu i równomiernie postępujące łysienie androgenowe u wszystkich grup.

Jak skuteczny jest minoksydyl w rewitalizacji włosów? Oddam tutaj głos Bryan’owi, jednemu z najbardziej poważanych weteranów for dyskusyjnych zajmujących się tematem walki z łysieniem androgenowym. Wiele lat temu Bryan dokonał znakomitej analizy szeregu badań minoksydylu o stężeniach 2% i 3%. Poniżej znajdziesz podsumowanie średniego odrostu włosów (w powyższym linku dociekliwi znajda źródła).

2% minoksydyl +425 włosów, 12 miesięcy
3% minoksydyl +372 włosów, 12 miesięcy

2% minoksydyl +273 TERMINALNYCH włosów, 12 miesięcy

2% minoksydyl +101 TERMINALNYCH włosów, 13 miesięcy

1% minoksydyl +149 włosów, 6 miesięcy
2% minoksydyl +175 włosów, 6 miesięcy

2% minoksydyl +233 włosów, 12 miesięcy

2% minoksydyl +151 włosów, 4 miesięcy
2% minoksydyl +324 włosów, 12 miesięcy
3% minoksydyl +166 włosów, 4 miesięcy
3% minoksydyl +338 włosów, 12 miesięcy

Jak w praktyce wygląda efektywność kosmetyczna minoksydylu o stężeniu 2%? Wszystkie powyższe dane dotyczą wycinka skóry w kształcie koła o średnicy jednego cala, co w przeliczeniu daje obszar równy 5 cm². Wiemy, że na 6,5 cm² skóry rośnie w przybliżeniu 2,200 włosów Opierając się na tych danych możemy dokonać kolejnych prostych obliczeń i stwierdzić, że po roku terapii liczba włosów wzrasta średnio o ok. 17%. To spora, ale nie porywająca wartość, jeżeli weźmiemy realistyczną poprawkę, iż duża część tych włosów to ledwo widoczne vellusy. Jednak w przypadku bycia dobrym responderem minoksydylu i wzmocnienia ciemnych i grubych włosów terminalnych, odrost tej wielkości da ładny rezultat widoczny gołym okiem.

W innym poście Bryan dokonał równie ciekawego zestawienia efektów działania silniejszego minoksydylu 5% oraz czołowego leku na łysienie androgenowe, finasterydu. Wziął pod uwagę dwa rożne badania, jednak wykonane przez ta samą badaczkę, stosującą w obu przypadkach identyczną metodę pomiaru ilości oraz wagi włosów.

Liczba włosów

5% minoksydyl, 48 tygodni: +32% (oszacowano na podstawie wykresu)
5% minoksydyl, 96 tygodni: +30% (oszacowano na podstawie wykresu)

finasteryd, 48 tygodni: +12.4% (dane zaraportowane przez dr. Price)
finasteryd, 96 tygodni: +9.1% (dane zaraportowane przez dr. Price)

Waga włosów

5% minoksydyl, 48 tygodni: +32% (oszacowano na podstawie wykresu)
5% minoksydyl, 96 tygodni: +20% (oszacowano na podstawie wykresu)

finasteryd, 48 tygodni: +20.4% (dane zaraportowane przez dr. Price)
finasteryd, 96 tygodni: +21.5% (dane zaraportowane przez dr. Price)

Analizując powyższe dane możemy wyciągnąć dwa wnioski:

– Minoksydyl jest najskuteczniejszym z dostępnych leków zwiększających ilość włosów (zarówno mocnych terminalnych jak i słabych ledwo widocznych vellusów) i absolutnie podstawową terapią dla osób zainteresowanych odrostem. Finasteryd nie ma równie dużej mocy zwiększania liczby włosów, jednak jego zadaniem jest w pierwszej kolejności ochrona mieszków włosowych przed dalszą miniaturyzacją.

– Jeśli chodzi o jakość uzyskanych włosów (wagę włosów: długość i obwód, czyli efekt zagęszczenia) minoksydyl ponownie daje najmocniejszego „kopa”, jednak z czasem efekt ten, w stosunku do finasterydu, stopniowo zanika. Nie ma się czemu dziwić. Pomimo etapu nagłego odrostu widocznego we wszystkich badaniach minoksydylu, proces łysienia androgenowego postępuje a DHT nieubłaganie atakuje i miniaturyzuje wszystkie genetycznie podatne włosy, również te rewitalizowane za pomocą minoksydylu. Trwa ciągła walka dwóch przeciwstawnych sił. Choć minoksydyl jest najlepszym specyfikiem aktywującym uśpione mieszki do produkcji mocniejszych włosów, nie chroni ich przed destrukcyjnym wpływem DHT.

3. Minoksydyl – efekty uboczne

3.1 Czy minoksydyl może przyśpieszyć łysienie androgenowe?

Moim zdaniem jest to jedna z największych kontrowersji wokół minoksydylu. Na ulotce znajdziemy informację, że środek może doprowadzić na narastającego łysienia. Efekt uboczny w postaci „wypadania włosów” czy „zwiększenia liczby traconych włosów” jest bardzo niewinnie włożony pomiędzy pozostałe, jednak JEST obecny w każdej ulotce. Zaznaczę, że nie ma żadnej informacji, iż dotyczy to przewidywanej dla terapii, początkowej fazy „linienia” (w niektórych ulotkach jest osobna informacja o tymczasowym linieniu).

Minoksydyl Loxon efekty uboczne

Żródło: ulotka preparatu Loxon 5%

Nie mam zamiaru cie okłamywać – pierwsze miesiące terapii minoksydylem to w wielu przypadkach rosyjska ruletka z własnymi nerwami. Na forach dyskusyjnych na 10 tematów dotyczących minoksydylu, 9 kończy się pytaniem „czy będę przechodzić fazę początkowego wypadania? Czy te włosy odzyskam?”. Niestety, nikt nie może na to pytanie odpowiedzieć ze stuprocentową pewnością. Będąc skrupulatnym trzeba odnotować jednostkowe raporty osób, które nie odzyskały „oryginalnych” włosów utraconych masowo w pierwszym linieniu, nawet po latach stosowania minoksydylu zgodnie z zaleceniami. Czy należy się bać? Absolutnie nie, przynajmniej jeżeli pokładamy wiarę w wyniki badań klinicznych. Mamy bardzo solidny materiał dowodowy, że minoksydyl ratuje włosy długoterminowo i robi to bardzo skutecznie.

Jak wspomniałem wcześniej minoksydyl działa dosyć specyficznie, co najprawdopodobniej doprowadziło do powstania wielu mitów odnośnie jego destrukcyjnego działania. Spójrzmy na inny wykres z badania dr. Price i zanalizujmy krzywą odzwierciedlającą różnice w ogólnej wadze włosów w przeciągu stosowania terapii:

minoksydyl wypadanie włosów łysienie

Żródło: www.hairlosshelp.com

W grupie placebo, zgodnie z przewidywaniami, łysienie androgenowe postępuje i ludzie tracą włosy w miarę „spokojnym” tempie. W grupy przyjmującej różne stężenia minoksydylu widzimy z kolei mnóstwo okresowych wzlotów i upadków: będą momenty gdy włosy będą wypadać mocniej co może wyglądać jakby łysienie androgenowe postępowało agresywniej jak i momenty odrostu i zwiększania gęstości. Niezależnie od tych faz oraz naszej, często błędnej percepcji, w ujęciu średnim osoby będące respondentami minoksydylu są wysoko zarówno ponad linią startową terapii jak i placebo.

Początkowa faza linienia potrafi dramatycznie zmniejszyć gęstość włosów. Wiele osób może to odebrać jako „negatywną reakcję” organizmu na minoksydyl i nasilenie łysienia. Przed rozpoczęciem leczenia minoksydylem należy być przygotowanym zarówno na początkowe linienie jak i późniejsze możliwe fazy wypadania i odrostu. Aby pokazać jak dewastująca może być faza linienia i jak chwalebny może być powrót, posłużę się dokumentacją fotograficzna jednego z najbardziej zasłużonych zachodnich forumowiczów hellouser’a. Co ciekawe różnica między fotką 2 i 3 to tylko dwa miesiące (15.02.2013 – 20.04.2013). Zdjęcia przedstawiają fazę linienia jakiej doświadczył – wedle jego słów – wraz z przejściem z minoksydylu 2% na 5%. Dla ścisłości dodam, że w tym samym czasie użytkownik ten bardzo regularnie stosował szampon Nizoral z ketokonazolem, ekstrakt palmy sabałowej oraz eksperymentalny antynadrogen RU58841.

minoksydyl odrost rezultaty

Źródło: www.baldtruthtalk.com

Dla osoby, która stosuje minoksydyl i wystraszona jest wzmożoną utratą włosów, pozostaje jedna rada – przetrwać fazę linienia i czekać na potwierdzony badaniami odrost lub stabilizację. Jednym z najczęściej popełnianych błędów w fazie linienia jest panikowanie i albo odstawianie minoksydylu albo rozpoczynanie dodatkowych kuracji mogących zachwiać cyklem życiowym innych mieszków. Stąd już jeden krok do paniki i gry w nieregularne odstawianie, dodawanie środków i zmiany dawkowania.

3.2 Inne efekty uboczne minoksydylu

W porównaniu do finasterydu, pozostałe potwierdzone efekty uboczne minoksydylu to niemalże spacerek. Najczęściej obserwuje się hipertrichozę (co jest niewątpliwie uciążliwe dla kobiet) oraz podrażnienia skóry. W przypadku znacznej absorpcji systemowej środka mogą przydarzyć się bardziej nieprzyjemne efekty uboczne takie jak bóle w klatce piersiowej, opuchnięcia czy zaburzenia wzroku.

To mówią badania. Na forach dyskusyjnych jest jednak mnóstwo tematów na temat efektów, których rzekomo „nie zauważono”. Choć w mojej ocenie są to „miejskie legendy” wspomnę o osobach skarżących się, ze minoksydyl spowodował u nich przyśpieszenie starzenia się skóry, zmarszczki oraz cienie pod oczami (podkrążone oczy). Czy w tych raportach jest ziarno prawdy? Ciężko spekulować. Dziwi fakt, że na długiej liście naprawdę nieprzyjemnych efektów ubocznych, naukowcy nie wprowadzili tak prozaicznych ale łatwo zauważalnych – zwłaszcza po analizach ogromnych badań postmarketingowych. Dlatego do tychże rewelacji zachowałbym naprawdę spory dystans.

4. Minoksydyl 2%, 5%, 15% – jakie stężenie wybrać?

Minoksydyl 2% jest dostępny w aptece bez recepty. Stężenie 5% jest już wyłącznie na receptę. Jeśli dermatolog zdiagnozuje łysienie androgenowe nie powinien jednak robić problemów z wypisaniem recepty. W internetowych „nieoficjalnych” aptekach możemy spotkać nawet wyższe stężenia.

Z analizy dostępnych informacji wynika, że stężenie 5% jest efektywniejsze niż 2%. We wpisie „Lek na łysienie androgenowe” zwracałem uwagę na aspekt praktyczny czyli zwracanie uwagi na to „co rzeczywiście widać”. Z takiego punktu widzenia główną przesłanką dla której warto zdecydować się na rozmowę z lekarzem i zdobycie recepty na stężenie minoksydylu 5% jest powtarzająca się w większości badań wyższa ocena efektywności kosmetycznej zarówno według not lekarzy jak i samooceny mężczyzn i kobiet stosujących minoksydyl 5%.

W sprzedaży w sklepach internetowych są dostępne wyższe stężenia minoksydylu. Czytałem o osobach stosujących wykonywane na zamówienie stężenia 15% i więcej. Nie mamy jednak żadnych badań klinicznych nad stężeniami wyższymi niż 5% a z jednostkowych raportów na forach dyskusyjnych nie wyłania się obraz jakoby większe stężenie dawało zauważalnie większy odrost. Nie ma się co dziwić – z dostępnych badań wynika, że wzrost stężenia minoksydylu z 2% do 5% owszem, jest efektywniejszy, jednak nie 2,5-krotnie.

5. Dawkowanie minoksydylu

W większości badań klinicznych stosowano dawkę 2 ml dziennie w dwóch aplikacjach: rano 1 ml i wieczorem 1 ml. To ile środka zużyjesz w dużej mierze zależy także od obszaru jaki chcesz pokryć. Zaleca się by dawki 2 ml dziennie nie przekraczać, aby nie doprowadzić do niepożądanej absorpcji systemowej.

5.1 Minoksydyl raz czy dwa razy dziennie?

Nie mamy zbyt dużego zasobu badań pokazujacych różnice aplikacji raz i dwa razy dziennie. Przykładowo, eksperyment Olsena pokazuje, że aplikacja dwa razy dziennie, rano i wieczorem jest efektywniejsza w odroście i utrzymaniu włosów w przeciągu lat (na podstawie powyższego badania wspomniany użytkownik Bryan obliczył, że aplikacja tylko raz dziennie zmniejsza efektywność o ok. 30%, co wydaje się być sporą wartością). Warto jednak nadmienić, że powyższe badanie dotyczyło efektów zastosowania minoksydylu 2% i 3% stosowanego powszechnie w latach dziewięćdziesiątych. Wiemy, że „współczesna” niemal dwukrotnie silniejsza wersja 5% jest efektywniejsza w odroście niż 2%, więc możemy założyć, że różnice w zastosowaniu raz lub dwa razy dziennie będą mniejsze. Skąd taka logika? Większe stężenie minoksydylu to w końcu więcej substancji aktywnej działającej w tkance skórnej nawet przy zastosowaniu raz dziennie.

Na kilku stronach (między innymi na stronie poważanej kliniki dr. Bernsteina) znalazłem informacje mówiącą, że okres półtrwania minoksydylu w tkance skórnej wynosi 22h (w odróżnieniu do 4 godzin w krwiobiegu). Wiele osób kieruje się tą informacja sądząc, że bardziej znośna do długoterminowego zastosowania aplikacja raz dziennie jest wystarczająca dla satysfakcjonujących rezultatów. Niestety nie trafiłem na oryginalne źródło tej informacji, więc podaje ją tutaj jako ciekawostkę.

Z dostępnego materiału widzimy więc, że aplikacja raz dziennie jest sensowna i będzie stymulować włosy, jednak (jak zastrzega producent) w mniejszym stopniu niż aplikacja rano i wieczorem.

5.2 Zwiększanie absorpcji i efektywności minoksydylu: Tretynoina (Retina-A, Retinol) i mezoterapia igłowa włosów

Istnieje kilka sposobów na zwiększenie absorpcji minoksydylu. Dla osób chcących zmniejszyć częstotliwość stosowania minoksydylu (lub potencjalnie zwiększyć jego skuteczność przy zalecanym, dwukrotnym dawkowaniu) pomocna okaże się informacja, o pozytywnych efektach połączenia z tretynoiną (kwasu retinowego). W jednym z eksperymentów pojedyncza wieczorna dawka roztworu 5% połączonego z 0.01% kwasu retinowego była równie efektywna w odroście (zarówno w ocenie wizualnej jak i w analizie liczby włosów) co standardowe dwie dzienne dawki minoksydylu 5%. Jak się okazało kwas retinowy ułatwia przenikanie minoksydylu w głąb skóry. Jedno z badań potwierdza, że krem z tretynoiną o stężeniu 0.05% zwiększa niemal 3-krotnie absorpcję minoksydylu.

Możemy założyć, że osoby stosujące codziennie pojedynczą aplikacje minoksydylu wraz z dostępnym na receptę kremem takim jak Retin-A (który co ciekawe sam ma pewne własciwości odrostowe) powinny wyciągnąć korzyści takie jak zaobserwowane w powyższym badaniu.

Mezoterapia igłowa włosów jest innym sposobem na zwiększenie penetracji środków stosowanych naskórnie. W jednym z badań osoby stosujące minoksydyl dwa razy dziennie i dermaroller 1.5 mm raz w tygodniu uzyskały znacznie lepsze rezultaty w porównaniu do osób stosujących sam minoksydyl.

Niestety, nie mamy bezpośrednich badań ukazujących efektywność kombinacji minoksydylu i dermarollera 0.2 mm (stosowanego powszechnie w kosmetyce w celu ułatwienia przenikania leków w głąb skóry). Możemy założyć, że więcej leku przedostanie się do warstwy w której znajdują się mieszki włosowe i efektywność minoksydylu tym samym zwiększy się (podobnie jak w przypadku innych środków aplikowanych na skórę po dermarolerze). Co ważne, dermaroller o takiej długości igieł możemy być stosowany bezpiecznie nawet co drugi dzień.

6. Czy minoksydyl stosowany jako samodzielna terapia jest efektywny?

Pytanie to wzbudza na forach naprawdę gorące dyskusje. Pisałem wyżej o paradoksie dwóch sił działających w strefie mieszków włosowych: minoksydylu, który cofa cykl miniaturyzacji oraz DHT, które miniaturyzację powoduje. Aby znaleźć odpowiedź na powyższe pytanie musimy wziąć pod uwagę dwa przeciwstawne stanowiska:

1. Choć w badaniach minoksydylu jest widoczny trend opadający (zresztą podobnie jak w przypadku wszystkich aktualnych leków przeciw łysieniu androgenowemu) to dysponujemy badaniami potwierdzającymi, że minoksydyl samodzielnie zapewnia odrost i utrzymuje liczbę włosów powyżej stanu początkowego dłużej niż 5 lat. Choć siła minoksydylu słabnie, nie mamy żadnego badania, wskazującego, że środek działa wyłacznie kilka lat. Wręcz przeciwnie, przykładowo w powyższym badaniu mamy zadziwiającą informacje o dodatkowej „fali” odrostu w późniejszych latach stosowania, cytując „… u kilku pacjentów, pomiędzy 4,5 i 5 rokiem terapii zaobserwowaliśmy wyższy odrost włosów terminalnych w badanym obszarze niż zanotowany w pierwszym roku terapii…”. Zważywszy na te dane, twierdzenie, że minoksydyl nie może być stosowany jako samodzielna terapia jest po prostu niezgodne z faktami.

2. Wedle aktualnej wiedzy minoksydyl jedynie stymuluje mieszki włosowe do wzrostu. W tym kontekście jego działanie można porównać do wlania do baku wysokoktanowego paliwa. Choć elementy silnika cały czas toczy rdza (DHT atakujące mieszki włosowe) dopóki spalamy lepszej jakości paliwo tymczasowo uzyskamy lepsze osiągi. Z czasem jednak silnik się zatrze i paliwo nic tutaj nie pomoże. Minoksydyl nie ma wpływu na źródło łysienia androgenowego czyli DHT, choć mamy poszlaki, że może wpływać na receptory androgenowe.

Z powyższego wynika, że optymalne efekty uzyska się poprzez stworzenie warunków sprzyjających odrostowi włosów (minoksydyl), jak i ustabilizowanie sytuacji i unieszkodliwienie DHT poprzez zabezpieczenie strony „androgenowej” (finasteryd, blokery receptorów). Stosowanie samodzielnie minoksydylu może być efektywne, jednak osoby decydujące się na monoterapię muszą zdawać sobie sprawę, że nie ma żadnego sposobu by sprawdzić czy i jak długo będzie to dla nich efektywne podejście.

7. Cena Minoksydylu

Kilka słów o dostępnych preparatach i cenach. Osobiście nie radzę kupować wynalazków w sklepach internetowych tylko udać się do lekarza i otrzymać receptę na 5% minoksydyl z pewnego źródła. Jako pacjent ale i klient w aptece zawsze żądaj tańszego zamiennika. Nie daj się zwieść wymówkom, osobiście słyszałem z ust farmaceuty, że taki środek jak Alopexy 5% w ogóle nie istnieje i jest tylko Loxon…

Przykładowo, cena bardzo mocno reklamowanego w telewizji preparatu Loxon o stężeniu 5% to ok 45 pln. Cena rocznej terapii Loxonem 5% wynosi więc 540 pln. Z kolei cena zamiennika o identycznym składzie, Alopexy 5%, wynosi tylko 35 pln za butelkę. Dodatkowe 10 zł to nic innego jak koszty reklamy, które albo pokryjesz albo nie. Co więcej kupując 3 butelek Alopexy w jednym opakowaniu zapłacisz tylko 80 złotych. Cena rocznej kuracji minoksydylem w postaci Alopexy 5% zmniejsza się do 320 pln.

8. Podsumowanie

  • minoksydyl powoduje odrost i jest w stanie utrzymać stan włosów dłużej jak 5 lat
  • niepożądane efekty uboczne są rzadkie i stosunkowo dobrze tolerowane
  • stężenie 5% jest skuteczniejsze w odroście od 2%

Materiał dowodowy potwierdza, że minoksydyl jest najefektywniejszym znanym środkiem wywołującym odrost i zwiększającym liczbę włosów terminalnych. Niestety, pomimo dobrego profilu bezpieczeństwa, brak wpływu na DHT i stosunkowo duża uciążliwość stosowania czynią go dalekim od ideału.

——
Terapie suplementarne:
– finasteryd (redukcja DHT)
– ketokonazol (zdrowie skóry)

Terapie opcjonalne / eksperymentalne:
– RU58841 / CB-03-01 / ketokonazol (blokada receptorów androgenowych)

[Głosów:138    Średnia:3.6/5]